بیماری سنگ ادراری گوسفند و بز را بشناسیم

بیماری سنگ ادراری گوسفند و بز چیست؟

بیماری سنگ ادراری گوسفند و بز یا شکم آبی یک بیماری رایج در میان دامهای سبک است. این بیماری اغلب زمانی که سنگ­ هایی از جنس نمک­ های فسفات در مجاری ادراری قرار می­ گیرند، رخ می­ دهد و از دفع ادرار گوسفند جلوگیری می­ کند. به طور معمول در نشخوارکنندگان، بازجذب فسفر از طریق بزاق و دفع آن از طریق مدفوع است. کنسانتره بالا و جیره غذایی با مواد خشبی کم باعث کاهش تحریک بزاق و افزایش دفع فسفر در ادرار می­ شود.

از دلایل اولیه تشکیل سنگ­ های ادراری، استفاده از جیره­ هایی با فسفر و منیزیم بالا یا بدون رعایت نسبت کلسیم به فسفر است. کمبود آب یا استفاده از منابع آب که دارای مواد معدنی بالایی هستند نیز از عوامل موثر در تشکیل سنگ های مجاری ادراری است.

بیماری سنگ ادراری گوسفند و بز و جنسیت دام

سنگ های مجاری ادراری می­ توانند در دامهای نر ایجاد شوند، اما درصد ابتلا به این بیماری در نرهای اخته­ شده بیشتر است. زیرا اخته­ کردن گوسفند ان جوان، تاثیر هورمونی­ تستوسترون لازم برای رسیدن به اندازه کامل دستگاه تناسلی و مجاری ادراری را از بین می برد. بره­ هایی که در اولین ماه تولد خود اخته می­ شوند، بیشترین آسیب­ پذیری را نسبت به بیماری سنگ ادراری گوسفند دارند. به همین دلیل برخی از دامپزشکان طرفدار تاخیر در اخته­ کردن دام تا پس از بلوغ هستند. اخته­ کردن پس از بلوغ، باید توسط دامپزشک با بیهوشی انجام شود. به صورت کلی توصیه می­ شود، بره­ ها و بزغاله­ ها بین 1تا 7 روزگی به خصوص اگر از کش­ های پلاستیکی استفاده می­ شود، اخته شوند. توصیه مهم برای پرورش دهندگان این است که دقت شود، آیا اخته کردن برای بره­ ها و بزغاله­ ها ضروری یا مطلوب است. نرهای سالم (بدون اخته شدن) سریع تر رشد می­ کنند و لاشه لاغرتری دارند و هیچ تفاوتی بین گوشت یک بره سالم و یک بره یا بزغاله اخته وجود ندارد. در میش­ ها و بزهای ماده نیز سنگ ادراری ایجاد می شود. اما به دلیل تفاوت دستگاه ادراری دام های نر و ماده، این سنگ ها دفع می­ شوند.

علائم بیماری سنگ ادراری گوسفند و بز چیست؟

علائم بالینی بیماری سنگ ادراری گوسفند متفاوت است، اما معمولا با بی قراری و اضطراب آغاز می­ شود. حیوانات مبتلا ممکن است علائمی مانند درد در ناحیه شکمی، چکه­ کردن ادرار و اتساع یا پارگی مجاری ادراری را تجربه کنند. آنها ممکن است دچار کاهش اشتها نیز شوند. ممکن است این حیوانات، ظاهری خمیده و تورم در ناحیه شکمی داشته باشند و به شکم خود لگد بزنند و برای دفع ادرار فشار زیادی را تحمل کنند. ادرار دفعی آن­ها ممکن است با خون همراه باشد. با افزایش درد حیوان مبتلا از سایر حیوانات جدا می­ شود. در بزها ممکن است افزایش صدا و جمع کردن دم نیز مشاهده شود. در صورت عدم درمان، ممکن است حیوانات مبتلا در اثر ترکیدن مثانه و تجمع ادراری در حفره شکمی انباشته شده و جذب ادرار به خون، از بین بروند. در برخی از مواقع ممکن است انسان­ها برای جلوگیری از زجر کشیدن حیوان مبتلا به بیماری سنگ ادراری گوسفند آن را حذف کنند.

درمان بیماری سنگ ادراری گوسفند و بز چیست؟

درمان بیماری سنگ ادراری گوسفند و بز به محل انسداد بستگی دارد. سنگ های ادراری می­ توانند به سادگی باعث بسته شدن مجاری ادراری شوند و ممکن است سنگ­ ها به انتهای آلت تناسلی رانده شود. داروهای آرام بخش و ضداسپاسم ها ممکن است به دفع طبیعی برخی از این سنگ ها کمک کند. در موارد پیشرفته تر، انجام جراحی برای نجات حیوانات با ارزش یا حیوانات خانگی ضروری باشد. در این موارد باید از مشاوره دامپزشک استفاده شود.

چگونه می توان از بیماری سنگ ادراری گوسفند و بز جلوگیری کرد؟

مانند بسیاری از بیماری ها، بهتر است به جای درمان بیماری سنگ ادراری گوسفند از ابتلای دامها به این بیماری پیشگیری کرد. باید با استفاده از جیره غذایی حاوی نسبت کلسیم و فسفر حداقل 1:2 از ابتلا به بیماری سنگ ادراری گوسفند پیشگیری کرد. نسبت کلسیم به فسفر جیره هرگز نباید کمتر از 1:1 باشد. جیره­ های غذایی با کلسیم بالا بر روی کاهش جذب کلسیم از طریق دستگاه گوارش موثر است. منیزیم و فسفر نباید به کنسانتره مورد استفاده اضافه شود. جیره­ غذایی باید حاوی مقدار کافی از ویتامین A باشد. مکمل­ ها نباید بیش از حد به جیره های متعادل اضافه شود. خوراک اسب نیز نباید برای نشخوارکنندگان مورد استفاده قرار گیرد زیرا این جیره برای نشخوارکنندگان متعادل نیست و می­ تواند منجر به تشکیل سنگ شود.

کلسیم به خوبی توسط گوسفندان قابل تحمل است، بنابراین در جایی که جیره­ ها متعادل نیستند، می­ توان به وسیله­ افزودن سنگ آهک (نه دی­ کلسیم فسفات)، تعادل مناسب را برقرار کرد. لگوم­ ها مانند یونجه و شبدر منابع مناسبی از کلسیم هستند. علاوه براین، مواد خشبی باعث افزایش ترشح بزاق، نشخوار و موجب افزایش مقدار فسفر دفع شده در مدفوع می­ شوند. از سویی دیگر، دانه غلات مانند ذرت و جو دارای نسبت غیر مطلوب کلسیم به فسفر از جمله نسب 4:1 و 6:1 هستند. بنابراین جیره­ های حاوی غلات باید با سایر مواد خوراکی یا مکمل­ های معدنی متعادل شوند تا یک جیره متوازن  با نسبت کلسیم و فسفر مناسب، تنظیم شود.

هنگام فرموله­ کردن جیره گوسفند باید از مکمل های معدنی یا منابع کلسیم مانند یونجه در جیره استفاده شود. دسترسی آزاد به مکمل­ های معدنی ممکن است برای پیشگیری از تشکیل سنگ­ های ادراری در بز و گوسفندان­ نر مناسب نباشد زیرا ممکن است مقدار کافی از این مکمل­ ها استفاده نشود. لازم است مطمئن شوید مواد معدنی به مقدار کافی مصرف می­ شود. هنگام تغذیه با جیره­ های غذایی حاوی دانه کامل و پلت ها باید مطمئن شوید حیوانات تنها از یک ماده غذایی استفاده نمی­ کنند. زیرا این امر می­ تواند منجر به عدم تعادل در مصرف کلسیم و فسفر شود. برای جلوگیری از بیماری سنگ ادراری گوسفند مصرف کافی آب ضروری است. مصرف ناکافی آب موجب غلیظ­ تر شدن ادرار و افزایش احتمال تشکیل سنگ­ های ادراری می­ شود. آب مصرفی باید دارای درجه حرارت مناسب و تمیز باشد. افزودن مقدار نمک جیره می­ تواند به افزایش مصرف آب کمک کند. با این وجود نمک نباید به آب  مصرفی اضافه شود، زیرا باعث کاهش مصرف آب در بره­ ها و بزغاله­ ها می­ شود.

استفاده از کلرید­آمونیم در سطح نیم تا 2 درصد از کل جیره، به اسیدی شدن ادرار و جلوگیری از تشکیل سنگ کمک می­ کند. بیشتر خوراک­ های آماده تجاری برای بره­ ها و بزهای­ گوشتی، حاوی کلرید­آمونیوم و همچنین نسبت مناسب کلسیم و فسفر در خوراک هستند.

منبع: واحد تحقیق و توسعه مجتمع صنایع تبدیلی دستچین عالی

مشاهده قیمت خوراک دام و خرید خوراک دام از کارخانه تولید خوراک دام دستچین عالی

خوراک دام سبک: کنسانتره گوسفند پرواری ، کنسانتره عمومی گوسفند ، کنسانتره میش شیرده ، کنسانتره میش آبستن سنگین ، کنسانتره فلاشینگ گوسفند ، کنسانتره استارتر بره و بزغاله

خوراک دام سنگین: انواع کنسانتره گاو شیری ، کنسانتره گاو انتظار زایش (گاو آبستن) ، کنسانتره تلیسه (گاو غیرشیری) ، کنسانتره گاو خشک ، کنسانتره گوساله پرواری ، کنسانتره استارتر گوساله

فیلم کوتاه از فرآیند تولید در کارخانه خوراک دام دستچین

1- مواد اولیه (جو، ذرت، کنجاله های سویا، کلزا، آفتابگردان، سبوس گندم) وارد کارخانه خوراک دام شده، مواد اولیه پس از بازدید و در صورت لزوم کنترل کیفیت آزمایشگاه تخلیه می گردند. 2- چنانچه ضایعاتی در مواد اولیه وجود داشته باشد جداسازی می گردند. 3- نهاده ها آسیاب شده و به ذرات ریز متناسب با تغذیه دام هدف تبدیل می شوند. مجموعه مواد اولیه شامل غلات و کنجاله های آسیاب شده وارد میکسر می شوند. همزمان ریز مغذی های خاص که بطور طبیعی در نهاده ها وجود ندارند به ترکیب افزوده می گردند. مواد به طور یکنواخت و همگن با یکدیگر مخلوط می شوند. 4- مواد مخلوط شده وارد دستگاه کاندیشنر می شوند. ملاس چغندر برای خوش خوراک شدن و چسبندگی ذرات به مخلوط اضافه می گردد. همزمان تزریق بخار به منظور میکروب زدایی، پخت و تسهیل هضم خوراک در دستگاه گوارش دام  انجام می گردد. 5- محصول نهایی در دستگاه پلت ساز تحت فشار بالا قرار می گیرد. طی این فرآیند مواد به کنسانتره پلت (توده های فشرده فشنگی) تبدیل می شوند. 6- دانه های پلت به مدت معینی تحت جریان شدید هوا قرار می گیرند. در این فرآیند دانه های پلت رطوبت خود را از دست داده، خشک و خنک می گردند. 7- انتقال به سیلوهای نگهداری و بارگیری به مقصد مراکز مصرف.

فیلم کوتاه در باره کالبد شکافی گوسفند و تشخیص علت مرگ گوسفند

در این ویدیو کالبد شکافی گوسفند انجام می گیرد تا علت مرگ گوسفند مشخص شود. زیاده روی در خوردن دانه های غلات (در این ویدیو دانه های گندم) و سپس نفخ شکم گوسفند، باعث مرگ گوسفند شده است. علت های شایع نفخ شکم گوسفند عبارتند از: تغذیه گوسفند با علوفه سبز تازه به خصوص شبدر ، یونجه و ….. به مقدار بیش از اندازه ( پرخوری گوسفند )، تغذیه گوسفند با دانه های غلات مانند جو ، ذرت ، گندم و ….. به مقدار بیش از اندازه و بدون رعایت دوره عادت پذیری گوسفند، تغذیه گوسفند با کنسانتره حاوی مقدار بالای غلات مانند جو، ذرت، گندم و … به مقدار بیش از اندازه و بدون رعایت دوره عادت پذیری، …..

فیلم کوتاه از یک مزرعه پرورش گوسفند مدرن صنعتی

فیلم آموزشی نمونه یک مزرعه پرورش گوسفند مدرن و صنعتی که تا حدود زیادی راه و رسم پرورش گوسفند در دنیای صنعتی امروز را به علاقه مندان به پرورش گوسفند نشان می دهد. دراین فیلم با خوراک دهی در یک واحد صنعتی، شیردهی به بره به روش تغذیه خزشی ، از شیر گرفتن بره ، دوره جایگزینی شیر با خوراک خشک و جمع آوری کود به روش صنعتی آشنا شوید.

فیلم کوتاه از یک مزرعه پرورش گوسفند در یک روستا در انگلستان

اطمینان یافتن از تولد بره های سالم به بهبود اقتصاد دامداری کمک می کند. در این فیلم کارگر مزرعه به محض ظاهر شدن علائم زایمان گوسفند اقدامات کمکی جهت تسهیل زایش گوسفند را آغاز می کند. بدین ترتیب از سالم به دنیا آمدن بره ها اطمینان حاصل می شود. وی پس از زایمان گوسفند نیز سایر اقدامات حیاتی لازم را برای حفظ بره تازه به دنیا آمده انجام می دهد.

فیلم کوتاه معرفی گوسفند نژاد رومانف

گوسفند رومانف در اصل متعلق به دره ولگا واقع در شمال غرب مسکو در روسیه است، میش رومانف می تواند در هر فصلی از سال بره زایی داشته و چهار، پنج و حتی شش قلوزایی داشته باشد.

فیلم کوتاه معرفی گوسفند نژاد شاروله

یکی از سودزاترین و راحت ترین نژادها برای پرورش گوسفند ، پرورش گوسفند شاروله است که مبدأ اولیه آن کشور فرانسه بوده است. گوسفند نر شاروله به طور متوسط ۱۳۰ کیلوگرم گوسفند ماده شاروله تا ۹۰ کیلوگرم وزن دارد.

فیلم کوتاه معرفی گوسفند نژاد سافولک

پرورش گوسفند نژاد سافولک از محبوبیت زیادی برخوردار است. علت آن رشد سریع و افزایش وزن نسبتاً ناگهانی آن است. نسبت زیادی از وعده غذای گوسفند سافولک به بافت پروتئینی و تولید گوشت تبدیل می شود. در تولید مثل گوسفند سافولک هم نسبتاً فعال هستند و لذا پرورش گوسفند سافولک در اروپا و آمریکا بسیار متداول است.

فیلم کوتاه معرفی بز نژاد سانن

شناخت بز سانن و بز آلپاین از نظر ظاهری در این ویدیوی آموزشی کوتاه می تواند به افرادی که برای اولین بار به موضوع پرورش بز سانن و پرورش بز آلپاین فکر می کنند کمک کند.

فیلم کوتاه معرفی بز نژاد آلپاین

بز آلپاین ، نژادی با جثه نسبتاً بزرگ هستند. مقدار تولید شیر بز آلپاین بالاست و از این نظر شهرت دارند. زایمان بز آلپاین فصلی و در هر بار زایش از یک تا چهار بزغاله به دنیا می آورد. این ویدیوی آموزشی کوتاه می تواند به افرادی که برای اولین بار به موضوع پرورش بز آلپاین فکر می کنند کمک کند.

فیلم کوتاه در باره پرورش گوسفند در کشور پرجمعیت هندوستان

پرورش گوسفند در کشور جهان سومی هندوستان از رونق بسیار زیادی برخوردار است. در هند کشاورزی به صورت وسیعی رواج دارد و قیمت علوفه مورد نیاز نیز پائین است. بازار پرمصرف گوشت برای تأمین نیاز غذایی جمعیت زیاد باعث شده است تا پرواربندی گوسفند در تمام نواحی آن پر رونق و سودزا باشد. در این کشور گوسفند با تغذیه مناسب 40 تا 50 کیلوگرم وزن خود را طی مدت 10 تا 12 ماه به دست می آورد. گوسفند زنده تقریباً نصف قیمت گوسفند ذبح شده تمام می شود و هر گوسفند تقریباً به 2 کیلوگرم خوراک نیاز دارد. رسیدگی منظم و برنامه ریزی و هزینه مناسب، سود زیادی را برای پرورش دهندگان گوسفند در کشور هند به همراه دارد.

فیلم چگونگی تولید سیلاژ ذرت بسته بندی

ذرت علوفه ای بسته بندی و عمل آوری شده یا سیلوی ذرت تخمیر شده یکی از اصلی ترین اجزای تشکیل دهنده خوراک دام در دامداری ها و گاوداری ها و مراکز پرورش گاو شیری است. در این ویدیوی آموزشی با چگونگی تولید سیلوی ذرت بسته بندی شده به صورت استاندارد آشنا می شوید.

فیلم خلاصه شده از جمع آوری ذرت علوفه ای تا عمل آوری سیلاژ ذرت

فرآیند جمع آوری ذرت علوفه ای ، فشرده سازی ذرت علوفه ای و پوشاندن سیلاژ ذرت.

فیلم عمل آوری سیلاژ ذرت

عمل آوری سیلاژ ذرت علوفه ای شامل مراحل برداشت ذرت علوفه ای ، حمل ذرت علوفه ای ، فشرده سازی ذرت علوفه ای ، سیلو کردن ذرت علوفه ای.